Save our language and Dress!

Save our magar bhasa!

nga = ma ( I )
naku = timi (you) formal
phokung=arkako (other unknown person’s)
kanung =hamro ( our )
ngau = mero (my,mine)
kanukurik=hamiharu (we)
jako = ketaketi (childrens)
jakolag = ketaketiharulai (for childrens)
renja-arlam=yuba-yubati ( youngster)
lenja = yubak (boy)
masto = yubati ( lady)
bharmi = manchhe ( man)
lapha = sathi (friend)
sing = rukha (tree)
lung= dhunga (stone)
jha = mato (mud)
di = pani (water)
ima = ghar (house)
langhang = gaun (village)
gaki = piunu (drink)
jyaki =khanu ( eat)
bilkhi = luga-lagaunu (wear clothes)
hupki = chhopnu (cover)
ngoski = hernu (see, take care)
jatki = garnu ( do )
hurki = dhunu (wash)
rapki = runu (weep)
siki = marnu (die)
satki = marnu (kill)
rekki,retki = hasnu (laugh)
rikki = lekhnu (write)
paddiski,pardiski = padhnu (study, read)
usa = ausadhi (medicine)
mirapdi = ashu (tear)
mimik = ankha (eyes)
mihut = hat (hand)
mihil = khutta (leg)
misyak = danta (teeth)
miburni = otha ( lips)
melek = jibro ( toungue)
mituk = pet,aanga (stomatch)
bika = dukhnu (pain)
mitalu = tauko (head)
michham = kapal (hair)
badhin , bilmha= luga(clothes)
nguchathau = basne-thau (living placce)
nguni = basnuhos (sit down)
soni = uthnuhos (wake up)
misni = sutnuhos (sleep)
hwani = hidnuhos (walk)
kherni = dagurnuhos (run)
kalni = chadnuhos (ride , climb)
jhalni = jharnuhos (come down)
kurhuki = ladnu ( fall down)
geski = khelnu (play)
wharcha = janne (intelligent)
arlaki = bechnu (sell)
loki = kinnu (buy)
laki = linu (take)
buki, buni = boknu (carry)
jyat = bhat (cooked rice)
chho = dhan (rice)
namas = pani parnu (rain)
rani = aunu (come)
kani = launu (put)
dani = rakhnu (keep)
majakhata = ramrari (with care,safely)
kat = ek (one)
nis = dui (two )
som = tin (three)
buli = char (four)
banga = panch (five)
hanga = chha (six)
danga =sat (seven)
goli = aath (eight)
gatha = nau (nine)
thyak = dus (ten)
mija= chhora (son,daughter)
mai = ama (mother)
boi = buba (father)
dai = didi (older sister)
dajeko = dai (older borther)
niba = fufaju (father side aunt’s husband)
nini =fufu (father’s sister)
pakhi = siknu (learn)
pahakki = sikaunu (teach)
deki = bhannu (say)
lingki = gaunu (sing)
syaki = nachnu (dance)

misle=sutnu(sleep)
hwaki=hidnu(walk)
myakki=birsinu(forget)
bilkhi=lagaunu (wear clothes)
hupki=chhopnu(cover)
foki=kholnu(open)
thunki=bandagarnu(close)
tekdiki=teknu(use stick for walk)
secha or mojum or jyoscha =ramro, suhayeko( beautiful,suited)
mata or mahta=haraunu(lost)
namcha=ganhayeko(smell)
sikcha=dadheko(burned)
meh or me=aago(fire)
nghet= gai(cow)
thor=goru(ox)
raha=bakhra(goat)
gwa=kukhura(hen)

wakko = sungur (pig)
jhaang=bhui(floor)
guma=maiju(auntie from mother’s side)
sidi = tel(oil)
khoryakki= kapal kornu(comb)
khangra = doko( bamboo basket)
armagcha= bajaune kura(instruments of music)
dungcha = pitnu(beat,hit )
satcha = marnu(kill)
khascha= banaunu (make)
lischa = garungo(heavy load)
khyancha = hakungo(light,lesswieght)
lochcha = lamo (long)
tuncha = chhoto (short)
mascho = naramro(bad)
secha = ramro(good, beautiful)
jescha = suhayeko(suited,fitted,goodlooking)
ngacha =bolnu(speak)
dhemcha= mathillo(up,above,upper one)
makcha= tallo (down,lower one)

jhorki orjhorley=,namaste(greet)

Short Conversation

chho jya ki mo jya = khana khayo ki khako chhaina
nako kulak ale? = timi kaha chhau?
nako seycha ale=timi ramro chhau?
Kulak nuwara rahchha?=kaha gayera ako ?
Bazar nuwara raahachha= bazar gayera ako.

kutale halkhaber=kasto hunuhunchha?(how are you?)

kwancha le=kasto hunuhunchha?(how are you?)

su = ko =(who) hos bharmi suale=who is that man?
suo =kasko =(whose) ise kitab suoale=whose book is this?
kuse=kun = (which) naku kuse desung bharmiale=which is your nationality?
hee =ke =(what) hee decha=what you say!.
kujakna, kujkma = kasari ( how ) ise kujakna jatki=how to do this one?

………………………………………………………………………………..

परिवार र नातेदारमा सम्बोधन गर्ने साईनो
नेपाली भाषा = मगर भाषा
हजुर बाबा = बाज्यु
हजुर आमा = बाजैई
ठुलो बाबा = झाबोई
ठुलि आमा = झामोई
बाबा = बोई
आमा = मोई
दाजु = दाजै
दिदी = डै
भाई = भया
बहिनी = नानी
काका = काकै(महर्चो बोई)
काकी =मुसि(महर्चो मोई)
भाउजु = भोज्यु
मामा = मामोई
माईजु = मोमा
जेठान = जेठु
जेठान दिदी = गुमा
आमाको बहिनी = छ्यामोई
बाबाको बहिनी = फुपु/निनी
फुपुको श्रीमान = निबा
श्रीमान = बुढा
श्रीमती = महाजा/मास्तो
मिजा = बच्चा
छोरा = बोउजा
छोरी = निन्जा
क्रमस:- ……………….

शरिरको नाम
मान्छे = भर्मी
टुप्पि = मिचुट
कपाल = मिछाम/छाम
टाउको = मितालु
नाक = मिनाह
दाँत = मिस्याक
जिब्रो = मेलेत
कान = मेनेकेप
पेट = मेप्वाङ/मितुक
मुटु = मिगिन
मृगौला = मुटुक
कलेजो = मिसिन
नाईटो = मेंपेडे
खुट्टा = मिहिल
घाँटी = मिघाँटी
आन्द्रा = मेखें
दिसा = बेन
पिसाब = रोहोस/मेरोहोस
सिंगान = मिनाप
पसिना = नाम्चोस
थुक = मेंथोहो
ओंठ = बुर्लिन
आँखा = मिमिक
नङ = म्यार्किन/आर्किन
हात = मिहुत/हुत
मुख = मेङगेर
क्रमस:- …………….

जिवजन्तुको नाम
गाई = घेँत
गोरु = बार्दा/थोर
कुखुरा = ग्वा
बाख्रा = ह्राअ
सुङ्गुर = वाक
कुकुर = चिउ
खरायो = खरहा
सर्प = बुल
माछा = दिस्या
गड्यौला = पामागिल
फत्याङ्ग्रा = बुर्छुम्ग्या
बिरालो =सुथु
मुसा = बिउ
परेवा = पर्‍या
स्याल = शिला
किरा = डु
मौरी = घोंस
गङगता = रे
झिङ्गेमाछा = तोर्‍या
पानीसर्प = दिबुल
क्रमस:- …………….

खद्द्याबस्तु, सागसब्जी र मरमसलाको नाम
धान = छोसान
चामल = छुरु
भात = छो/ज्यात
कोदो = पाँदोर
तरुल = नाम्या
बोडी = गोलो
प्याज = प्यास
लसुन = आर्‍या
अदुवा = छेबोक
पिंडालु = ह्याआ
भटामस = भाट्टा
नुन = छा
तेल = सिडी
मासु = स्या
आण्डा = ग्वारु
रोटी = बेसकाम
आरु = घर्लिक
आँप = आँबा
निबुवा = बिउर
साग = गान
उखु = खुम
तरकारी = मेट्/गान
तामा = छुरुगान
कालो दाल = टेछोडाल
रायो साग = भाजिगान
क्रमस:- …………….